رئومد | توسعهٔ سازمانی دیالوژیک
داستانی در سازمان جریان دارد…
آنچه سازمان را شکل می‌دهد، همیشه روی چارت دیده نمی‌شود.
در گفت‌وگوها، رابطه‌ها، سکوت‌ها و تصمیم‌های روزمره،
معناهایی شکل می‌گیرند که بر نحوهٔ همکاری، تصمیم‌گیری
و حرکت سازمان اثر می‌گذارند.
سه پرسش برای دیدن آنچه در سازمان می‌گذرد
از تصمیم‌هایی که پیش نمی‌روند تا حرف‌هایی که گفته نمی‌شوند، هر پرسش دریچه‌ای به یکی از الگوهای سازمانی باز می‌کند.
آنچه دیده نمی‌شود،
اغلب تعیین می‌کند...
در هر سازمان، آنچه در نمودارها و گزارش‌ها دیده می‌شود، تنها بخشی از واقعیت است. در کنار ساختارها و فرایندهای رسمی، رابطه‌ها، روایت‌ها، سکوت‌ها و الگوهای تعاملی نیز بر همکاری و تصمیم‌گیری اثر می‌گذارند.
رئومد این دو وجه را جدا از هم نمی‌بیند؛ بلکه به ارتباط میان آن‌ها توجه می‌کند تا الگوهایی که بر گفت‌وگو، تصمیم‌گیری و حرکت سازمان اثر می‌گذارند، بهتر دیده و فهمیده شوند.
آشنایی با رویکرد دیالوژیک رئومدواقعیت آشکار
آنچه در ساختار رسمی می‌بینیم- ساختار و فرایندها
- نقش‌ها و مسئولیت‌ها
- برنامه‌ها و شاخص‌ها
- تصمیم‌های رسمی
واقعیت کمتر دیده‌شده
آنچه در تعامل‌ها جریان دارد- رابطه‌ها و الگوهای تعاملی
- روایت‌ها و معناها
- سکوت‌ها و ناگفته‌ها
- حساسیت‌ها و باورها
رئومد با چه چیزی کار می‌کند؟
رئومد با روایت‌ها، گفت‌وگوها و شیوه‌های تصمیم‌گیری در سازمان کار می‌کند؛ و از این مسیر به شناخت الگوهای رابطه‌ای و تقویت ظرفیت خودسازماندهی توجه دارد.
روایت
کاوش در روایت‌های آشکار و ناگفته‌ای که به تجربه‌ها، رابطه‌ها و تصمیم‌های سازمان معنا می‌دهند.
دیالوگ
ایجاد فضایی برای فکرکردن با یکدیگر، دیدن فرض‌ها و شکل‌گیری فهم و معنای مشترک.
تصمیم
بررسی اینکه تصمیم‌ها چگونه در گفت‌وگو شکل می‌گیرند، تعهد ایجاد می‌کنند و به عمل تبدیل می‌شوند.
خودسازماندهی
تقویت ظرفیت جمعی برای یادگیری، سازگاری و پدیدآمدن راه‌های تازهٔ همکاری و عمل.
از کجا می‌توان شروع کرد؟
بسته به مسئله و موقعیت تیم، مدیر یا سازمان، مسیرهای متفاوتی برای آغاز همکاری با رئومد وجود دارد. این مسیرها پیشنهادهایی برای شروع گفت‌وگو هستند، نه نسخه‌هایی ثابت برای همهٔ سازمان‌ها.
پاسخ آماده نمی‌آوریم.
در رئومد، با گوش‌دادن شروع می‌کنیم، روایت‌ها و الگوهای کمتر دیده‌شده را آشکار می‌کنیم و با گشودن فضای گفت‌وگو، به شکل‌گیری فهم مشترک، امکان‌های تازه و اقدام معنادار در سازمان کمک می‌کنیم.
این‌ها مراحل ثابت و ازپیش‌تعیین‌شده نیستند؛ حرکت‌هایی به‌هم‌پیوسته‌اند که متناسب با موقعیت سازمان شکل می‌گیرند.
آشنایی بیشتر با رویکرد رئومد- Observe مشاهده
- Listen گوش‌دادن
- Surface آشکارسازی
- Dialogue دیالوگ
- Possibility امکان تازه
- Action اقدام
خواندن فضای اتاق؛
در جلسات چه می‌گذرد؟
هر جلسه، هر تصمیم و هر تعامل، بخشی از یک سیستم بزرگ‌تر است. در فضای جلسه، افراد، رابطه‌ها، روایت‌ها، سکوت‌ها و الگوهای تعاملی بر آنچه گفته می‌شود و تصمیم‌هایی که شکل می‌گیرند، اثر می‌گذارند.
«خواندن فضا» در رئومد، توجه به همین پویایی‌های زنده است؛ نه قضاوت دربارهٔ افراد یا حدس‌زدن نیت آن‌ها. این توجه، امکان دیدن و گفت‌وگو دربارهٔ الگوهای کمتر دیده‌شده را فراهم می‌کند.
آشنایی با خدمت «خواندن فضا»
تشخیص و تجویز، یا دیدن و شکل‌دادن؟
در توسعهٔ سازمانی، رویکردهای تشخیصی و دیالوژیک از فرض‌های متفاوتی دربارهٔ سازمان و چگونگی شکل‌گیری تغییر آغاز می‌کنند. شناخت این تفاوت، کمک می‌کند شیوهٔ مناسب‌تری برای مواجهه با موقعیت هر سازمان انتخاب شود.
رویکرد تشخیصی
مسئله‌ها با گردآوری داده، تحلیل وضعیت موجود و طراحی مداخله بر پایهٔ یافته‌ها بررسی می‌شوند.
- گردآوری و تحلیل داده‌های سازمانی
- شناسایی مسائل و علت‌های احتمالی
- طراحی مداخله متناسب با یافته‌ها
- پیگیری نتایج و بازنگری اقدام‌ها
رویکرد دیالوژیک
توجه به روایت‌ها، رابطه‌ها و معناسازی جمعی، امکان شکل‌گیری فهم و اقدام تازه را در بستر تعامل فراهم می‌کند.
- دیدن الگوها در گفت‌وگوها و رابطه‌ها
- آشکارکردن روایت‌ها و فرض‌های متفاوت
- گشودن امکان‌های تازه از مسیر گفت‌وگو
- تقویت ظرفیت جمعی برای تصمیم و اقدام
این دو رویکرد لزوماً در تقابل نیستند؛ تفاوت آن‌ها بیشتر به فرض‌هایشان دربارهٔ واقعیت سازمان و چگونگی تغییر مربوط است. انتخاب شیوهٔ کار به موقعیت و ماهیت مسئله بستگی دارد.
هدف، فکرکردن به جای سازمان نیست؛ توسعهٔ ظرفیت سازمان برای فکرکردن با خودش است.
آشنایی با رویکرد توسعهٔ سازمانی دیالوژیک رئومدمبنای نظری این تمایز: Bushe & Marshak (2009)
رئومد چه نوع مجموعه‌ای است؟
رئومد مجموعه‌ای مستقل در حوزهٔ توسعهٔ سازمانی دیالوژیک است که با همکاری سه نفر با تخصص‌ها و تجربه‌های مکمل شکل گرفته است.
ما با روایت‌ها، رابطه‌ها، گفت‌وگوها و شیوه‌های تصمیم‌گیری در سازمان کار می‌کنیم؛ با توجه هم‌زمان به انسان، ساختار و زمینه‌ای که تعامل‌ها در آن شکل می‌گیرند.
-
محمود خزایی
پویایی‌های فردی و بین‌فردی، تعارض و روابط در سازمان
-
حامد مختارپور اصل
توسعهٔ سازمان، رهبری، ساختار و تصمیم‌سازی
-
فائزه تمیمی
توسعهٔ کسب‌وکار، روایت برند و تجربه
شاید نقطهٔ شروع، یک پاسخ نباشد. شاید یک گفت‌وگوی بهتر باشد.
برای شروع، می‌توانیم در یک گفت‌وگوی
۳۰ تا ۶۰ دقیقه‌ای دربارهٔ مسئله و
موقعیت سازمان شما صحبت کنیم و
ببینیم آیا و چگونه رئومد
می‌تواند همراه باشد.